Tryb podstawowy — procedura podprogowa

Czym jest

Dla zamówień o wartości równej lub przekraczającej progi UE art. 129 Prawa zamówień publicznych przewiduje siedem nazwanych trybów znanych z dyrektyw UE. Poniżej tych progów — to znaczy od 170 000 zł wzwyż od 1 stycznia 2026 r. — polscy zamawiający stosują tryb podstawowy na podstawie art. 275.

Art. 276 ust. 1 stanowi, że zamawiający wszczyna tryb przez opublikowanie ogłoszenia o zamówieniu w Biuletynie Zamówień Publicznych. Art. 276 ust. 2 pozwala mu dodatkowo poinformować bezpośrednio znanych wykonawców działających w danej dziedzinie, po publikacji w Biuletynie.

Trzy warianty

Art. 275 stanowi, że w trybie podstawowym, w odpowiedzi na ogłoszenie o zamówieniu, wszyscy zainteresowani wykonawcy mogą składać oferty, a następnie zamawiający:

1. wybiera najkorzystniejszą ofertę bez prowadzenia negocjacji — pkt 1;

2. może prowadzić negocjacje w celu ulepszenia treści ofert, a po ich zakończeniu zaprasza wykonawców do złożenia ofert dodatkowych — pkt 2;

3. prowadzi negocjacje w celu ulepszenia treści ofert, a po ich zakończeniu zaprasza wykonawców do złożenia ofert ostatecznych — pkt 3.

Cała różnica polega na rozróżnieniu gramatycznym między może prowadzić w pkt 2 a prowadzi w pkt 3. W drugim wariancie negocjacje są opcją zastrzeżoną przez zamawiającego i mogą nigdy nie zostać przeprowadzone; w trzecim są elementem procedury.

Różnią się też dokumenty. Art. 280 wymaga zapewnienia nieodpłatnego, pełnego, bezpośredniego i nieograniczonego dostępu na stronie internetowej postępowania, od dnia publikacji w Biuletynie, do SWZ w przypadkach pkt 1 i pkt 2, oraz do opisu potrzeb i wymagań — opisu potrzeb i wymagań — w przypadku pkt 3. Zatem w trzecim wariancie nie ma pełnej specyfikacji na początku; szczegółowe warunki pojawiają się w toku negocjacji.

Art. 279 ogranicza te negocjacje w przypadku pkt 3: nie mogą one prowadzić do zmiany minimalnych wymagań dotyczących przedmiotu zamówienia lub jego wykonania, określonych w opisie potrzeb i wymagań, a mogą dotyczyć postanowień umowy w celu zwiększenia jej efektywności.

Art. 288 pozwala zamawiającemu ograniczyć liczbę wykonawców, których zaprosi do negocjacji w przypadku pkt 3, pod warunkiem że liczba ta jest wystarczająca dla zapewnienia konkurencji i wynosi nie mniej niż trzy, oraz pod warunkiem, że kryteria, jakie zastosuje, i maksymalna liczba zostaną podane w ogłoszeniu oraz w dokumentach zamówienia.

Art. 293 zamyka oba warianty negocjowane: w przypadku pkt 2 zamawiający jednocześnie informuje wszystkich wykonawców, których oferty nie zostały odrzucone, że negocjacje zakończono i zaprasza do złożenia ofert dodatkowych; w przypadku pkt 3 informuje wszystkich takich wykonawców, którzy brali udział w negocjacjach, i zaprasza do złożenia ofert ostatecznych.

Dlaczego nie ma jednoznacznego angielskiego terminu

Tłumaczenia, które można spotkać, obejmują „basic mode”, „basic procedure” i „basic tender”. Żadne z nich nie jest terminem technicznym i żadne nie odpowiada procedurze unijnej, z prostej przyczyny: dyrektywy nie regulują zamówień poniżej progów UE, więc nie istnieje procedura dyrektywy, której to byłoby tłumaczenie.

Nie jest to też jedna procedura, którą można utożsamić z trybem otwartym lub konkurencyjną procedurą z negocjacjami. Jest to jedna procedura krajowa z trzema konfiguracjami, a zamawiający wybiera konfigurację przy uruchomieniu postępowania. Art. 281 ust. 1 wymaga, aby specyfikacja wskazywała, wśród pozycji obowiązkowych, informację o tym, czy zamawiający zamierza wybrać najkorzystniejszą ofertę z negocjacjami czy bez nich. Należy traktować tę informację jako najważniejszą pozycję w dokumencie.

Harmonogram

Art. 283 określa minimalne terminy składania ofert: nie krótsze niż 7 dni od dnia publikacji w Biuletynie dla dostaw i usług oraz nie krótsze niż 14 dni dla robót. Zamawiający rutynowo stosują terminy minimalne.

Art. 284 reguluje pytania. Wniosek o wyjaśnienie specyfikacji lub opisu potrzeb i wymagań obliguje zamawiającego do udzielenia odpowiedzi tylko wtedy, gdy wpłynie co najmniej 4 dni przed terminem składania ofert; zamawiający musi udzielić odpowiedzi niezwłocznie i nie później niż 2 dni przed terminem. Jeśli tego nie uczyni, musi przedłużyć termin o czas potrzebny wszystkim zainteresowanym wykonawcom na zapoznanie się z wyjaśnieniem.

W siedmiodniowym oknie cztery dni przed terminem to dzień trzeci. Pytania należy sporządzić niemal natychmiast.

Co z tym zrobić

Przeczytaj ogłoszenie i specyfikację, aby ustalić wariant, zanim przystąpią Państwo do jakichkolwiek działań.

W przypadku pkt 1 oferta, którą złożą Państwo, jest ofertą ostateczną — należy ustalić cenę jako końcową; nie przewiduje się drugiej rundy.

W przypadku pkt 2 negocjacje mogą, ale nie muszą się odbyć; jeśli się odbędą, zostaną Państwo poproszeni o złożenie ofert dodatkowych. Nie należy zakładać, że pojawi się możliwość poprawy — zamawiający nie jest zobowiązany z niej skorzystać.

W przypadku pkt 3 należy oczekiwać negocjacji. Na początku nie ma pełnej specyfikacji, jest jedynie opis potrzeb i wymagań; minimalne wymagania w nim zawarte są niezmienne, natomiast warunki umowy faktycznie podlegają negocjacjom. Należy sprawdzić, czy zamawiający ograniczył liczbę zapraszanych do negocjacji oraz według jakich kryteriów, gdyż etap ten decyduje, czy zostaną Państwo dopuszczeni do negocjacji.

We wszystkich trzech wariantach należy zaplanować okno 7- lub 14-dniowe oraz termin na zadawanie pytań wynoszący 4 dni.

Related terms

• Biuletyn Zamówień Publicznych (BZP)
• SWZ (Specyfikacja Warunków Zamówienia)
• Prawo zamówień publicznych (PZP)
• Platforma e-Zamówienia — platforma krajowa
• Wadium i zabezpieczenie wykonania umowy

See Otnox plans to track procurement opportunities across 56 markets.