Perusahaan Milik Negara

Perusahaan milik negara, sering disingkat sebagai SOE, ialah organisasi komersial yang dimiliki sepenuhnya atau sebahagian besar oleh kerajaan nasional, wilayah, atau tempatan. Perusahaan milik negara beroperasi merentasi pelbagai sektor, termasuk tenaga, pengangkutan, telekomunikasi, perbankan, perkhidmatan pos, pembuatan pertahanan, dan sumber semula jadi. Tingkah laku perolehan mereka menggabungkan ciri awam dan swasta, sering tertakluk kepada peraturan tertentu di bawah undang‑undang perolehan EU ketika beroperasi secara komersial dalam pasaran berdaya saing.

Bagaimana perusahaan milik negara berbeza daripada badan awam klasik

Perusahaan milik negara beroperasi secara komersial walaupun dimiliki secara awam. Tidak seperti jabatan kerajaan atau pihak berkuasa tempatan, mereka menjana hasil daripada penjualan barangan atau perkhidmatan di pasaran, bukan daripada percukaian. Mereka biasanya beroperasi di bawah struktur tadbir urus korporat yang menyerupai syarikat swasta, dengan lembaga pengarah, akauntabiliti kewangan, dan tekanan persaingan. Banyak perusahaan milik negara bersaing secara langsung dengan firma swasta atau dengan perusahaan milik negara daripada negara lain.

Sifat komersial ini mewujudkan persekitaran perolehan yang berbeza daripada badan awam klasik. Perusahaan milik negara biasanya memberi tumpuan komersial yang lebih kuat dalam perolehan mereka, mengutamakan nilai untuk wang dan prestasi operasi berbanding formaliti dokumentari. Mereka mungkin menjalankan proses perolehan dengan lebih pantas, dengan penekanan yang kurang pada formaliti dokumentari, dan dengan penekanan yang lebih kuat pada hubungan pembekal yang menyokong hasil perniagaan.

Pada masa yang sama, perusahaan milik negara tertakluk kepada pemilikan awam dan akauntabiliti yang bersesuaian. Keputusan perolehan mereka boleh disemak oleh institusi audit negara, badan pengawasan parlimen, dan pihak berkuasa politik. Keputusan perolehan utama selalunya menarik perhatian kerana ia melibatkan wang awam walaupun SOE itu sendiri beroperasi secara komersial. Identiti berganda ini mewujudkan ketegangan yang memberi kesan kepada tingkah laku pembeli dan strategi pembekal.

Peraturan perolehan yang terpakai kepada perusahaan milik negara

Undang‑undang perolehan EU melayan perusahaan milik negara dengan cara yang berbeza bergantung pada ciri tertentu mereka. Sesetengah perusahaan milik negara layak sebagai badan yang diuruskan oleh undang‑undang awam dan tertakluk kepada arahan perolehan sektor awam klasik. Arahan klasik merangkumi entiti yang ditubuhkan untuk kepentingan umum, kebanyakannya dibiayai atau dikawal oleh badan awam lain, dan yang tidak mempunyai watak industri atau komersial. Banyak perusahaan milik negara dalam sektor kebudayaan, penjagaan kesihatan, dan pendidikan tergolong dalam kategori ini.

Perusahaan milik negara lain beroperasi dalam sektor utiliti yang ditakrifkan dan tertakluk kepada arahan perolehan utiliti. Pengeluar tenaga, syarikat air, pengendali pengangkutan awam, dan perkhidmatan pos semuanya termasuk dalam kategori ini apabila mereka beroperasi dalam aktiviti utiliti mereka. Arahan utiliti menyediakan kelonggaran prosedural yang lebih besar berbanding arahan klasik sambil tetap mensyaratkan ketelusan dan persaingan untuk kontrak di atas ambang tertentu.

Sebahagian perusahaan milik negara beroperasi secara murni komersial dalam pasaran berdaya saing dan tidak tertakluk langsung kepada undang‑undang perolehan awam. Entiti ini membuat perolehan mengikut prinsip perolehan komersial seperti mana-mana syarikat swasta, dengan kewajipan perolehan awam hanya terpakai apabila mereka sendiri bertanding untuk kontrak daripada badan awam. Contoh termasuk beberapa bank milik negara, firma pembuatan milik negara, dan syarikat sumber semula jadi milik negara yang beroperasi dalam pasaran yang diliberalkan.

Contoh perusahaan milik negara utama di Eropah

Perusahaan milik negara memainkan peranan penting dalam ekonomi Eropah. Dalam tenaga, contohnya termasuk EDF di Perancis, Vattenfall di Sweden, Statkraft di Norway, dan Latvenergo di Latvia. Syarikat‑syarikat ini mengendalikan program perolehan besar merangkumi peralatan penjanaan, pembinaan infrastruktur, dan perkhidmatan operasi. Dalam pengangkutan, keretapi milik negara seperti Deutsche Bahn di Jerman, SNCF di Perancis, dan Trenitalia di Itali membuat perolehan kenderaan rel, kerja infrastruktur, dan perkhidmatan sokongan.

Dalam telekomunikasi, pemilikan negeri separa kekal dalam syarikat seperti Deutsche Telekom dan Orange susulan program penswastaan. Sesetengah negara di Eropah utara mengekalkan pemilikan negeri dalam perkhidmatan pos, dengan syarikat seperti Posten di Sweden dan PostNord merentasi rantau Nordik mempunyai pegangan awam. Dalam pembuatan pertahanan, firma milik negara seperti Airbus, Leonardo, dan Saab beroperasi sebagai pembeli besar dalam rantaian bekalan mereka.

Setiap perusahaan ini mewakili pasaran perolehan yang besar bagi pembekal berkaitan. Program perolehan mereka biasanya lebih strategik berbanding badan awam klasik, dengan penekanan yang lebih kuat pada hubungan komersial jangka panjang, inovasi teknikal, dan pengoptimuman rantaian bekalan. Pembekal yang berkhidmat kepada perusahaan milik negara perlu menggabungkan pematuhan perolehan dengan kecanggihan komersial.

Implikasi strategik untuk pembekal

Pembekal yang menjual kepada perusahaan milik negara menghadapi persekitaran hibrid yang memerlukan kebolehan berbeza berbanding pembekal yang memberi tumpuan kepada badan awam klasik. Kemahiran jualan komersial menjadi lebih penting berbanding jualan sektor awam murni. Pembinaan hubungan jangka panjang dan pengurusan akaun menyerupai amalan jualan sektor swasta. Pada masa yang sama, prosedur perolehan formal masih terpakai untuk kontrak di atas ambang di bawah arahan yang relevan.

Pembekal juga perlu memahami tadbir urus dan konteks politik khusus bagi setiap perusahaan milik negara. Keputusan perolehan utama boleh menarik perhatian politik, terutamanya apabila melibatkan pembekal asing, nilai besar, atau sektor sensitif politik. Pembekal yang berjaya menjangka dinamik ini dan menyusun penglibatan mereka dengan sewajarnya, kadang-kadang mengurus kedua‑dua dimensi komersial dan politik bagi kontrak utama secara selari.

Terma berkaitan

• Entiti Kontrak: kategori undang‑undang bagi banyak perusahaan milik negara dalam utiliti.
• Pihak Berkuasa Kontrak: kategori undang‑undang bagi sesetengah perusahaan milik negara.
• Pembeli Sektor Awam: kategori lebih luas yang sering merangkumi SOE.
• Arahan Perolehan EU: rangka undang‑undang yang terpakai kepada banyak SOE.
• Perolehan Awam: aktiviti lebih luas yang disertai oleh SOE.

Mulakan percubaan percuma — 7 hari