यूरोपीय संघका सार्वजनिक खरिद निर्देश

यूरोपीय संघ (EU) का सार्वजनिक खरिद निर्देशहरू ती कानुनी ढाँचा हुन् जसले सबै २७ सदस्य राष्ट्रहरूमा सार्वजनिक खरिदलाई व्यवस्थित गर्छन्। निर्देशहरूले सार्वजनिक निकायहरूले सामान, सेवा र कार्यहरू कसरी खरिद गर्ने भन्नेमा साझा नियम तोक्छन्, पारदर्शिता, आपूर्तिकर्ताहरूको समान व्यवहार, र करदाताको रकमको उचित उपयोग सुनिश्चित गर्दै। फ्रेमवर्कका तीन मुख्य निर्देशहरू क्लासिकल सार्वजनिक सेक्टर निर्देश, युटिलिटी निर्देश, र कन्सेसन निर्देश हुन्। यी तीनैले संयुक्त रूपमा युरोपेली संघभरि सार्वजनिक खरिद क्रियाकलापको ठूलो बहुमत समेट्छन्।

तीन मुख्य निर्देशहरू

Directive 2014/24/EU, the classical public sector directive, applies to public contracts awarded by classical contracting authorities. यो निर्देश परम्परागत ठेक्का दिने प्राधिकरणहरूले दिने सार्वजनिक ठेक्कामा लागू हुन्छ। यो निर्देशले केन्द्रीय सरकारी विभागहरू, क्षेत्रीय र स्थानीय प्राधिकरणहरू, सार्वजनिक अस्पतालहरू, सार्वजनिक विश्वविद्यालयहरू र सार्वजनिक कानुनद्वारा शासित अन्य निकायहरू समावेश गर्छ। निर्देशले प्रक्रियागत नियमहरू, सीमागत मूल्यहरू (threshold values) र ठेक्का दिने निकायहरूले सीमा भन्दा माथिका ठेक्का खरिद गर्दा पालना गर्नुपर्ने विषयगत आवश्यकताहरू निर्धारण गर्छ।

Directive 2014/25/EU, the utilities directive, applies to procurement by entities operating in regulated utilities sectors. ऊर्जा उत्पादकहरू, पानी कम्पनीहरू, सार्वजनिक यातायात संचालकहरू र हुलाक सेवाहरू जस्ता निकायहरूले आफ्नो युटिलिटी गतिविधिका लागि खरिद गर्दा यो निर्देश लागू हुन्छ। युटिलिटी निर्देशले क्लासिकल निर्देशको तुलनामा अलिकति बढी लचिलोपन प्रदान गर्छ, किनकि युटिलिटी अपरेसनहरू बढी व्यावसायिक प्रकृतिका हुन्छन् भने पनि यसले पारदर्शिता र प्रतिस्पर्धाका मुख्य सिद्धान्तहरू कायम राख्छ।

Directive 2014/23/EU, the concessions directive, applies to concession contracts where a public authority grants the right to operate a service or works in return for the right to exploit them economically. टोल सडक कन्सेसन, सार्वजनिक पार्किङ कन्सेसन र त्यस्तै व्यवस्था जहाँ सार्वजनिक प्राधिकरणले सेवा वा कार्य सञ्चालन गर्ने अधिकार आर्थिक रूपमा उपार्जन गर्ने अधिकारका बदला दिन्छ, ती कन्सेसन ठेक्कामा यो निर्देश लागू हुन्छ। कन्सेसन निर्देशले दीर्घकालीन व्यावसायिक स्वभाव भएका कन्सेसन व्यवस्थाहरू प्रतिबिम्बित गर्ने भिन्न प्रक्रियागत नियमहरू राख्छ।

सबै निर्देशहरूमा साझा मुख्य सिद्धान्तहरू

तीनै निर्देशहरूमा विशेष नियमहरू फरक भए पनि साझा मुख्य सिद्धान्तहरू साझा छन्। समान व्यवहारको सिद्धान्तले सबै आपूर्तिकर्ताहरूलाई नागरिकता, आकार वा खरिदकर्तासँगको पूर्वसम्बन्ध जस्ता आधारमा भेद नरहित रूपमा व्यवहार गरिनुपर्छ भन्ने माग गर्छ। भेदभाव नहुने सिद्धान्तले खुला प्रतिस्पर्धा सहमत भएका बजारहरूमा स्वदेशी आपूर्तिकर्तालाई विदेशी आपूर्तिकर्ताभन्दा प्राथमिकता दिन निषेध गर्दछ। पारदर्शिताको सिद्धान्तले खरिद अवसरहरू, निर्णयहरू र नतिजाहरू सार्वजनिक रूपमा देखिने बनाउन आवश्यक ठान्छ। अनुपातकारिताको सिद्धान्तले खरिद आवश्यकताहरू ठेक्काको मूल्य र जटिलतासँग अनुरूप मिलाउनुपर्ने माग राख्छ।

यी सिद्धान्तहरू विशेष प्रक्रियागत नियमहरूभन्दा उच्च तहमा सञ्चालन हुन्छन्। जहाँ निर्देशहरूले विशिष्ट प्रक्रियाहरू निर्धारण गर्दैनन्, त्यहाँ पनि आधारभूत सिद्धान्तहरू लागू हुन्छन्। युरोपेली न्याायालयले (European Court of Justice) यी सिद्धान्तहरू प्रयोग गरी निर्देशहरूको विशिष्ट पाठभन्दा बाहिरका खरिद दायित्वहरू विस्तारित गरेको छ, विशेष गरी सीमाभन्दा तलका तर सीमा-पारको रुचि भएका ठेक्काहरूका मामिलामा। EU खरिद कानुन अन्तर्गत सञ्चालन गर्ने आपूर्तिकर्ता र खरिदकर्ताहरूले विशेष नियमहरू र ती नियमहरूको व्याख्यामा मार्गदर्शन गर्ने सिद्धान्तहरू दुवै बुझ्न आवश्यक छ।

निर्देशहरू कसरी राष्ट्रिय कानुन बन्छन्

EU निर्देशहरू सदस्य राज्यहरूमा प्रत्यक्ष लागू हुँदैनन्। प्रत्येक सदस्य राज्यले निर्देशलाई निश्चित समयसीमाभित्र राष्ट्रिय कानुनमा रूपान्तरण गर्नुपर्छ, सामान्यत: निर्देश अपनाइएपछि दुई वर्ष भित्र। २०१४ को निर्देश प्याकेजलाई अप्रिल २०१६ सम्म रूपान्तरण गर्नु पर्ने थियो, यद्यपि केही सदस्य राज्यहरूले यो समयसीमा महिना वा वर्षले पार गरे। राष्ट्रिय लागू गर्ने कानुनले निर्देशका आवश्यकतामा थप थप्न सक्छ तर यस्ता परिवर्तनहरूले EU कानुन उल्लङ्घन गर्ने तरिकाले घटाउन सक्दैनन्।

फलस्वरूप राष्ट्रिय खरिद कानून सदस्य राज्यहरूबीच केही फरक हुन सक्छ भने पनि आधारभूत EU निर्देश एउटै नै हुन्छ। Latvia's Public Procurement Law, Germany's Gesetz gegen Wettbewerbsbeschränkungen, France's Code de la commande publique र अन्य सदस्य राज्यहरूका समान कानुनहरूले निर्देशहरू लागू गर्छन् तर राष्ट्रीय विशिष्टताहरू समावेश गर्छन्। बहु सदस्य राज्यहरूमा सक्रिय आपूर्तिकर्ताहरूले साझा EU फ्रेमवर्क र राष्ट्रिय फरक दुवै बुझ्न जरुरी छ।

यूरोपीय आयोगले सदस्य राज्यहरूको कार्यान्वयन अनुगमन गर्छ र निर्देशहरू सही रूपमा रूपान्तरण नगर्ने सरकारहरूविरुद्ध उल्लङ्घन प्रक्रिया सुरु गर्न सक्छ। न्याायालयले वर्षौंमा धेरै उल्लङ्घन मामिला सुनेको छ र ती फैसलाले निर्देश प्रावधानहरू कसरी व्याख्या गरिनु पर्ने स्पष्ट पारेका छन्। राष्ट्रिय अदालतहरूले पनि प्रारम्भिक निर्णयका लागि प्रश्नहरू Court of Justice लाई पठाउँछन्, जसले विविध राष्ट्रिय परिस्थितिहरूमा निर्देशहरूको व्याख्या गर्ने एउटा केस लॉ बनाउँछ।

नयाँ र आगामी परिवर्तनहरू

२०१४ को निर्देश प्याकेज EU खरिद कानूनको पर्याप्त आधुनिकीकरण थियो, जसले पुराना २००४ का निर्देशहरू प्रतिस्थापन गर्‍यो। प्रमुख नवप्रवर्तनहरूमा European Single Procurement Document (ESPD) को परिचय, नवप्रवर्तन साझेदारीहरूको औपचारिकरण, इलेक्ट्रोनिक खरिदको व्यापक प्रयोग, र मात्र मूल्य प्रतिस्पर्धाभन्दा गुणस्तर मापदण्डमा बढी जोड समावेश थिए। सदस्य राज्यहरूले आफ्नो कार्यान्वयनहरू विकास गरिरहेछन्, द्वितीयक कानून, मार्गनिर्देशन र केस लॉले व्यवहारिक अनुप्रयोगलाई विकसित गरिरहेका छन्।

यूरोपीय आयोगले अर्को पुस्ताका खरिद निर्देशहरूको प्रारम्भिक काम सुरु गरिसकेको छ, यद्यपि ठूला परिवर्तनहरू केही वर्ष टाढा हुने सम्भावना छ। अध्ययन भइरहेका क्षेत्रहरूमा दिगोपन र सामाजिक मूल्यका लागि रणनीतिक खरिद, खरिदमा कृत्रिम बुद्धिमत्ताको प्रयोग, फ्रेमवर्कहरू र केन्द्रियकरण गरिएको खरिदको भूमिका, र सीमा-पार सहभागिताको समावेशिता छन्। EU खरिदमा सक्रिय आपूर्तिकर्ताहरूले यी नीति विकासहरू अनुगमन गरी उदीयमान प्रवृत्तिहरू बुझ्नुपर्छ।

Related terms

• Public Procurement: निर्देशहरूले नियमन गर्ने गतिविधि।
• Above-threshold Procurement: directives सबैभन्दा पूर्ण रूपमा लागू हुने व्यवस्थापन।
• OJEU: निर्देशको प्रवर्तनलाई समर्थन गर्ने प्रकाशन; यूरोपेली संघको आधिकारिक जर्नल (Official Journal of the European Union).
• Contracting Authority: क्लासिकल निर्देश अन्तर्गत पर्ने संस्था।
• Contracting Entity: युटिलिटी निर्देश अन्तर्गत पर्ने संस्था।

निःशुल्क परीक्षण सुरु गर्नुहोस् — 7 दिन