चयन मापदण्ड

चयन मापदण्ड आपूर्तिकर्ताहरूले खरिद प्रक्रियामा भाग लिन योग्य हुन पूरा गर्नुपर्ने योग्यता आवश्यकताहरू हुन्। चयन मापदण्ड मूल्याङ्कन प्रक्रियाको शुरुमै फिल्टरको रूपमा काम गर्छन्, जसले योग्य आपूर्तिकर्ताहरूलाई गम्भीर टेन्डर मूल्याङ्कनतर्फ अगाडि बढाउँछन् र अयोग्य आपूर्तिकर्ताहरूलाई बहिष्कृत गर्छन्। चयन मापदण्ड कार्य र समयको हिसाबले पुरस्कार मापदण्डभन्दा फरक हुन्छन्। चयन मापदण्डले आपूर्तिकर्ता सम्पूर्ण रूपमा सम्झौताको कार्यसम्पादन सक्षम छ कि छैन भनी परीक्षण गर्छन्। पुरस्कार मापदण्डले कुन सक्षम आपूर्तिकर्ताले विशेष सम्झौताका लागि सर्वोत्तम मूल्य प्रस्ताव गर्छ भन्ने निर्धारण गर्छन्।

Categories of selection criteria

चयन मापदण्ड युरोपेली संघ (EU) को खरिद सम्बन्धी कानून तथा अधिकांश आधुनिक फ्रेमवर्कहरू अन्तर्गत तीन मुख्य श्रेणीमा पर्छन्। पहिलो श्रेणी बहिष्कारका आधारहरू हुन्, जसले आपूर्तिकर्तालाई भाग लिन असक्षम गर्ने विशेष परिस्थितिहरू सूचीबद्ध गर्छन्। सामान्य बहिष्कारका आधारहरूमा भ्रष्टाचार, ठगी वा आतंकवादसम्बन्धी आपराधिक दोषसिद्धि, तिर्न बाँकी कर वा सामाजिक सुरक्षा योगदान, व्यावसायिक कदाचार, हितको टकराव, र सार्वजनिक सम्झौताहरूमा अघिल्लो कमजोर प्रदर्शन समावेश छन्।

दोस्रो श्रेणी आर्थिक तथा वित्तीय स्थिती हो। यी मापदण्डहरूले आपूर्तिकर्तासँग सम्झौता भरपर्दो रूपमा पूरा गर्नका लागि आवश्यक वित्तीय स्रोतहरू छन् कि छैनन् भनी परीक्षण गर्छन्। सामान्य संकेतकहरूमा न्यूनतम वार्षिक कारोबार, न्यूनतम बैलेन्सशीट अनुपातहरू, व्यावसायिक क्षतिपूर्ति बीमाको प्रमाण, र हालका वर्षहरूको अडिट गरिएको वित्तीय विवरणहरू समावेश छन्। ती थ्रेसहोल्डहरू सम्झौताको मूल्य र जटिलतासँग अनुपातिक हुनुपर्छ।

तेस्रो श्रेणी प्राविधिक तथा व्यावसायिक क्षमता हो। यी मापदण्डहरूले आपूर्तिकर्तासँग अनुभव, विशेषज्ञता, र स्रोतहरू छन् कि छैनन् भनी परीक्षण गर्छन् जसले सम्झौता वैधानिक रूपमा पूरा गर्न सकियोस्। सामान्य प्रमाणहरूमा समरूप विगतका सम्झौताहरूको सूची (मूल्य र सन्दर्भ सम्पर्कसहित), प्रमुख कर्मचारीहरूको योग्यता, उपलब्ध प्राविधिक उपकरणहरूको विवरण, गुणस्तर व्यवस्थापन प्रणालीहरू, र वातावरणीय व्यवस्थापन प्रमाणपत्रहरू समावेश हुन्छन्।

Why the selection-award distinction matters

युरोपेली संघ (EU) को खरिद कानूनले स्पष्ट रूपमा चयन मापदण्डलाई पुरस्कार मापदण्डबाट अलग राख्दछ। चयन मापदण्डले आपूर्तिकर्ताको समग्र क्षमता मूल्याङ्कन गर्छ। पुरस्कार मापदण्डले विशेष टेन्डर मूल्याङ्कन गर्छ। यी दुईलाई मिक्स गर्नुले खरिद पारदर्शिताको सिद्धान्त उल्लङ्घन गर्छ। यदि कुनै आपूर्तिकर्ताले चयन चरण पास गरिसकेको छ भने खरिदकर्ताले अनुभव अपर्याप्त भएको आधारमा सम्झौता दिन अस्वीकृत गर्न सक्दैन। एकपटक आपूर्तिकर्ता चयन भएपछि, केवल गम्भीर टेन्डर सामग्रीले मात्र पुरस्कार निर्णयलाई प्रभाव पार्न सक्छ।

यो विभाजनले आपूर्तिकर्ताहरूलाई मनमानी अस्वीकृतिबाट सुरक्षित गर्छ। यदि यो नियम नहुँदै, खरिदकर्ताहरूले आफूलाई मन नपर्ने आपूर्तिकर्ताहरूलाई समग्र क्षमतामा कमजोरी दाबी गरी बहिष्कृत गर्न सक्ने थिए, भले नै ती आपूर्तिकर्ताले विशेष टेन्डरमा बलियो प्रस्ताब दिएको भए पनि। यस नियमले प्रतिस्पर्धात्मक अनुशासन पनि सुरक्षित गर्छ किनकि पुरस्कार निर्णयहरू टेन्डर सामग्रीमा केन्द्रित हुनुपर्छ, ती आपूर्तिकर्ता विशेषताहरूमा होइन जुन योग्यता चरणमै मूल्याङ्कन हुनुपथ्र्याे।

खरिदकर्ताहरू कहिलेकाहीं पुरस्कार निर्णयहरूमा चयन शैलीका मूल्याङ्कनहरू आयात गर्ने प्रयास गर्छन्, जसले व्यवहारमा आपूर्तिकर्ताको क्षमता पुन: मूल्याङ्कन गर्ने रूपमा काम गर्छ। युरोपेली संघ (EU) का न्यायिक निर्णयहरूले यो अभ्यास बारम्बार अस्वीकार गरेका छन्। पुरस्कार मापदण्डहरूले मूल्याङ्कन गरिंदो टेन्डरका विशेष गुणहरूमा केन्द्रित हुनुपर्छ, चयन चरणमै समाधान गरिएका फराकिला आपूर्तिकर्ता विशेषताहरूमा होइन।

Proportionality of selection criteria

चयन मापदण्डहरू प्राप्त गरिने सम्झौतासँग अनुपातिक हुनुपर्छ। अनुपातहीन मापदण्डहरूले योग्य आपूर्तिकर्ताहरू, विशेष गरी साना र मध्यम उद्यमहरूलाई अनावश्यक रूपमा बहिष्कृत गर्न सक्छन्। पचास हजार युरोको सानो परामर्श सम्झौताले लाखौं युरोको न्यूनतम कारोबार माग्नु हुँदैन। विशेष प्राविधिक सम्झौताले कामसँग सम्बन्ध नभएको सामान्य योग्यताहरू माग गर्नु हुँदैन।

युरोपेली संघ (EU) का खरिद निर्देशनहरूले स्पष्ट रूपमा अनुपातिकताको आवश्यकतालाई निर्दिष्ट गर्छन्, र अनुपातहीन चयन मापदण्डहरू खरिद कानूनी आधारमा चुनौती दिन सकिन्छ। राष्ट्रिय पुनरावलोकन निकायहरूले नियमित रूपमा अनुपातहीनताका आधारमा चुनौतीहरू सुनिरहेका छन् र त्यस्ता मापदण्डहरू जसले प्रभावकारी रूपमा योग्य आपूर्तिकर्ताहरूलाई बहिष्कृत गरिरहेका थिए, अस्वीकार गरेका छन्। त्यसैले खरिदकर्ताहरूले प्रत्येक सम्झौताका लागि साँच्चै आवश्यक आपूर्तिकर्ता क्षमताको तहबारे सावधानीपूर्वक विचार गर्नु आवश्यक छ, र मात्र सतर्कताबाट उच्च थ्रेसहोल्डहरू लागू गर्नु हुँदैन।

How suppliers respond to selection criteria

चयन मापदण्डप्रति प्रतिक्रिया दिन चाहने आपूर्तिकर्ताहरूले आफ्नो योग्यताहरूको पूर्ण र सही प्रमाण प्रदान गर्नुपर्छ। प्रमाणहरू छुटेमा चयनका लागि प्रायः घातक हुनसक्छ, भले नै आपूर्तिकर्ताले मापदण्डलाई तथ्यगत रूपमा पूरा गरेको किन नहोस्। युरोपेली एकल खरिद दस्तावेज (ESPD) ले EU खरिदमा छनौट प्रमाणका लागि मानकीकृत आत्म-घोषणा ढाँचा प्रदान गर्छ, जसले एकाधिक अधिकारक्षेत्रहरूमा प्रक्रियालाई सरल बनाउँछ।

दक्ष आपूर्तिकर्ताहरूले हालका वित्तीय विवरणहरू, बीमा प्रमाणपत्रहरू, प्रमुख कर्मचारीहरूको सीभीहरू, समरूप विगत सम्झौताका सन्दर्भहरू, र गुणस्तर तथा वातावरणीय प्रमाणपत्रहरू समेट्ने अनवरत अपडेट गरिने प्रमाणको पुस्तकालय कायम राख्छन्। यस पुस्तकालयको अस्तित्वमा, विशिष्ट चयन आवश्यकतामा प्रतिक्रिया दिनु उपयुक्त प्रमाण चयन गर्ने विषय हुन्छ, प्रत्येक पटक शून्यदेखि सङ्कलन गर्ने होइन।

आपूर्तिकर्ताहरूले चयन प्रमाण कहिले अवैध वा पुरानो हुन्छन् भनेर पनि ट्र्याक गर्नुपर्छ। बीमा प्रमाणपत्रहरू म्याद कट्छन्, वित्तीय विवरणहरू वार्षिक रूपमा अद्यावधिक गर्नुपर्छ, र कर्मचारी परिवर्तनहरूले योग्यता असर गर्न सक्छ। वर्तमान प्रमाणहरू कायम राख्नु सार्वजनिक क्षेत्रका सफल आपूर्तिकर्ता बन्ने सतत प्रशासनिक अनुशासनको हिस्सा हो।

Related terms

• पुरस्कार मापदण्ड: चयनपछि लागू गरिने गम्भीर मूल्याङ्कन नियम।
• पूर्व-योग्यता: सीमित प्रक्रियाहरूमा औपचारिक छनोट प्रक्रिया।
• ESPD: EU खरिदमा मानकीकृत आपूर्तिकर्ता आत्मघोषणा दस्तावेज।
• टेन्डर मूल्याङ्कन: चयन समावेश भएको व्यापक प्रक्रिया।
• खरिद अनुपालन: चयन आवश्यकताहरू नियमन गर्ने ढाँचा।

निःशुल्क परीक्षण सुरु गर्नुहोस् — 7 दिन